Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձնաց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնաման մասին ՀՀ օրենքի համաձայն՝ ընտանիքում բռնություն է օրենքով սահմանված ֆիզիկական, սեռական, հոգեբանական կամ տնտեսական բնույթի բռնի արարքը, ինչպես նաև անտեսումը, որը կատարվել է ընտանիքի անդամների միջև:Ընտանիքում բռնության ենթարկված անձ է համարվում այն ֆիզիկական անձը, ով ըստ նախազգուշացման, անհետաձգելի միջամտության, պաշտպանական որոշման կամ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի, տուժել է ընտանիքում բռնությունից։

Ընտանեկան բռնությունը կարող է կիրառվել ընտանիքի ցանկացած անդամի նկատմամբ ,սակայն հիմնականում դրա զոհ են դառնում կանայք։ Սովորաբար ընտանիքի անդամի կողմից բռնությունը կիրառվում է զուգընկերոջն իր ցանկությունը կամ կամքը կատարել պարտադրելու համար։ Ընտանեկան բռնությունը հաճախակի կրկնվող վարքագիծ է բռնարարի կողմից, որը կարող է ունենալ տարբեր դրսևորուներ՝ ֆիզիկական, սեռական, հոգեբանական, տնտեսական, ինչպես նաև արհամարհանքը ընտանիքի անդամի նկատմամբ։

Ընտանեկան բռնության կանխարգելման հարցում Ձեզ օգնության կարող են հասնել՝

• Ոստիկանությունը, որը կապահովի ձեր անվտանգությունը, գաղտնիությունը, ինչպես նաև անհետաձգելի միջամտություն կկիրառի բռնարարի նկատմամբ։ Ոստիկանություն կարող եք դիմել զանգահարելով 1-02 հեռախոսահամարով։

  • Հասարակական կազմակերպություններ, որոնք զբաղվում են բռնությունից տուժած կանանց իրավունքների պաշտպանությամբ․

    • Կանանց աջակցման կենտրոն, հեռախոս՝ 099 88 78 08

    • Կանանց իրավունքների կենտրոն, հեռախոս՝ 010 54 28 28, 043 01 02 92

    • «Կանանց Իրավունքների Տուն» ՀԿ ԿԻՏ», Շիրակի մարզ, ք․ Գյումրի, հեռախոս՝ 077 570 580

    • Կանանց ռեսուրսային կենտրոն, հեռախոս՝ 099 887 808

    Հասարակական կազմակերպությունները Ձեզ կտրամադրեն անվճար իրավաբանական, հոգեբանական և սոցիալական խորհրդատվություններ, սննդի և հիգիենայի պարագաների ձեռքբերման համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցներ կամ կացարան։

Սեռական բռնությունը անձի նկատմամբ սեռական բնույթի ցանկացած ձևի սեռական ակտ է կամ անձի սեռականության դեմ ուղղված ցանկացած գործողություն, որն իրականացվում է առանց անձի համաձայնության։ Այն կարող է ներառել ֆիզիկական ուժ, հարկադրանք, մանիպուլյացիա։ Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի՝ սեռական բռնություն է համարովում սեռական հարաբերությունը կամ սեքսուալ բնույթի այլ գործողությունները, այդ թվում` սեռական հարաբերության նմանակումը կամ սեռական կարիքները բավարարելը, որոնք կատարվել են հանցագործությունից տուժած անձի կամքին հակառակ կամ նրա կամքն անտեսելով` հանցագործությունից տուժած անձի կամ այլ անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կամ հանցագործությունից տուժած անձի անօգնական վիճակն օգտագործելով։ Այդպիսի արարք կատարած անձը ենթակա է պատասխանատվության քրեական օրենսգրքով սահմանած կարգով և ժամկետում։

Սեռական բռնության սահմանման մասին խոսելիս կարևոր է անդրադառնալ դրա տարբերակման կարևոր բաղադրիչներից մեկին՝ «համաձայնությանը»։ Այսպես՝ ցանկացած սեռական հարաբերություն կամ դրա փորձը, որ կատարվել է մարդու կամքին հակառակ կամ այնպիսի հանգամանքներում, որոնցում տուժողը համաձայնություն չի տվել, սեռական բռնություն է : Կարևոր է, որ սեռական գործողության մեջ ներգրավված անձինք ունենան ընտրություն կատարելու ազատություն և կարողություն։ Ցանկացած պահի սեռական գործողության կողմերից մեկը կարող է փոխել իր որոշումը, իսկ նրան համոզելու, մանիպուլացնելու, հոգեբանական ճնշման հետևանքով ձեռք բերված համաձայնությունը ևս բռնություն կարող է համարվել։

Սեռական բռնության զոհ դառնալու դեպքում Ձեր առաջին կարևոր քայլերն են՝ դիմել ոստիկանություն, անցնել առաջնահերթ բուժզննում կամ դիմել վստահելի անձի, ով Ձեզ կաջակցի բռնությունից անմիջապես հետո ընկած ժամանակահատվածում։ Կարող եք նաև դիմել հասարակական կազմակերպություններ, որոնք զբաղվում են սեռական բռնությունից տուժած անձանց աջակցելով։

• Բժշկական հաստատություն դիմելու դեպքում տուժողին տրամադրվում է՝

• Առաջնային (անհետաձգելի) կամ նեղ մասնագիտացված բուժօգնություն,

• հոգեսոցիալական խորհրդատվություն և աջակցություն,

• ՄԻԱՎ-վարակի և հեպատիտ B-ի կանխարգելում,

• հղիության առաջացման կանխում,,

• ցավի ու այլ ախտաբանական դրսևորումների (ախտանիշների) կառավարում,

• դատաբժշկական փորձագետի կողմից փորձաքննության իրականացում և իրեղեն ապացույցների հավաքագրում:

Բժշկական հաստատությունն իր հերթին պարտավոր է սեռական բռնության դեպքի մասին ծանուցել ոստիկանության տարածքային բաժանմունք։ Եթե ցանկանում եք իրավիճակը հաղթահարել հասարակական կազմակերպությունների միջոցով, կարող եք դիմել այն հասարակական կազմակերպություններին, որոնք բռնությունից տուժած անձանց տրամադրում են հոգեբանական, բժշկական, սոցիալական աջակցություն, տրամադրում են ժամանակավոր ապաստան։